Select your language TH EN

เภสัชวัตถุ พืชวัตถุ thai-herbs.thdata.co thdata.co

อาการท้องเสีย โรคผิวหนัง กลากเกลื้อน ชันนะตุ PRIMULACEAE วงศ์พริมโรส พืชจำพวกต้น

อ่านบทความอัตโนมัติ

ชื่อไทย: พิลังกาสา

ชื่อท้องถิ่น: ผักจำ ผักจ้ำแดง (เชียงใหม่, เชียงราย)/ ตีนจำ (เลย)/ ลังพิสา (ตราด)/ ทุรังกาสา (ชมพร)/ ราม (สงขลา)/ ปือนา (มลายู-นราธิวาส)/ พิลังกาสา (ทั่วไป)

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวิทยาศาสตร์: Ardisia polycephala Wall. ex A.DC.

ชื่อวงศ์: PRIMULACEAE-MYRSINACEAE

สกุล: Ardisia

สปีชีส์: polycephala

ชื่อพ้อง: Tinus polycephala (Wall. ex A. DC.) Kuntze

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์:

ต้นพิลังกาสา ขนาดเล็ก สูงประมาณ 1-4 เมตร แต่อาจสูงได้ถึง 10 เมตร ลำต้นตั้งตรง กิ่งก้านกลม หรือเป็นเหลี่ยม สีน้ำตาลอมเทา กิ่งอ่อนสีน้ำตาลแดง แตกกิ่งก้านสาขารอบๆต้นมาก

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับกัน ออกหนาแน่นที่ปลายกิ่ง รูปรีถึงรูปไข่กลับแกมรูปขอบขนาน กว้างประมาณ 2.5-5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 6-12 เซนติเมตร ปลายแหลมถึงมน โคนใบรูปลิ่ม ผิวใบและขอบใบเรียบ แผ่นใบมีต่อม เห็นเป็นจุดๆ กระจายอยู่ทั่วไป ใบหนามัน ก้านใบสั้น สีแดง เส้นใบมองเห็นไม่ค่อยชัดเจน

ดอก ดอกออกเป็นช่อจากซอกใบ และปลายกิ่ง ช่อละ 4-8 ดอก กลีบดอกสีขาวแกมชมพู ก้านช่อดอกยาวประมาณ 1.5-2.5 เซนติเมตร ก้านดอกย่อยยาวประมาณ 8-15 มิลลิเมตร ติดกันที่โคนเป็นหลอดสั้นๆ ปลายแยกเป็น 5 แฉก แต่ละแฉกรูปใบหอก ปลายกลีบดอกแหลม กลีบเลี้ยงสีเขียว โคนเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็น 5 แฉก

ผล ลักษณะกลมแป้น ผิวเรียบ มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 0.5 เซนติเมตร ออกผลเป็นกระจุกมีก้านช่อยาวห้อยย้อยลง และก้านผลยาวเรียงสลับรอบก้านช่อ ผลอ่อนเป็นสีแดง เมื่อแก่หรือสุกแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีม่วงดำ

สภาพนิเวศวิทยา: พบตามป่าราบ ป่าโปร่ง ป่าดิบเขาทั่วไป ที่ราบสูง

ถิ่นกำเนิด: อัสสัมไปยังจีน (ยูนนาน) และอินโดจีน

การกระจายพันธุ์: อัสสัม, จีนตอนใต้ - กลาง, ลาว, เมียนมาร์, ไทย

การปลูกและการขยายพันธุ์: ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด

สรรพคุณ:

-ตำรายาไทย

*ต้น รสเมา สรรพคุณ แก้โรคเรื้อน โรคผิวหนัง

*ใบ รสร้อน สรรพคุณ แก้ตับพิการ

*ดอก รสขมเมา สรรพคุณ ฆ่าเชื้อโรค

*ลูก รสฝาดสุขุม สรรพคุณ แก้ท้องเสีย

*ราก รสเมา สรรพคุณ แก้กามโรค และหนองใน

องค์ประกอบทางเคมี: -

การศึกษาทางเภสัชวิทยา: -

การศึกษาทางพิษวิทยา: -

การใช้ประโยชน์:

-ผลอ่อน ใบอ่อน ยอดอ่อนมีรสชาติฝาดมัน เปรี้ยวอมหวาน ใช้รับประทานเป็นผักเหนาะได้

-ผลสุก จะเป็นสีม่วงเข้มจนเกือบดำ โดยสีม่วงนี้จะมีสารแอนโทไซยานิน (Anthocyanin) ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยป้องกันไม่ให้อนุมูลอิสระไปทำลายเซลล์ในร่างกาย ช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคหัวใจและเส้นเลือดในสมองอุดตัน นอกจากนี้ยังช่วยยับยั้งเชื้ออีโคไล (E. coli) ในระบบทางเดินอาหาร ซึ่งเป็นเชื้อที่เป็นสาเหตุของโรคท้องร่วงและอาหารเป็นพิษได้อีกด้วย

-นิยมในการนำมาปลูกเป็นไม้ประดับตามสถานที่ราชการหรือตามสวนสาธารณะทั่วไป เนื่องจากเพาะปลูกได้ง่าย อีกทั้งดอกยังมีความสวยงามและออกดอกดกเป็นกลุ่มใหญ่