Select your language TH EN
เภสัชวัตถุ พืชวัตถุ  thai-herbs.thdata.co thdata.co

อ่านบทความอัตโนมัติ



ชื่อไทย: ครอบฟันสี

ชื่อท้องถิ่น: ก่องข้าวดอย (kong khao doi)

ชื่อสามัญ: -

ชื่อวิทยาศาสตร์: Abutilon sinense Oliv. 

ชื่อวงศ์:  MALVACEAE-วงศ์ชบา

สกุล: Abutilon 

สปีชีส์: sinense

ชื่อพ้อง: Abutilon sinense var. edentatum K.M.Feng

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์:

ต้นครอบตลับ จัดเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก ลำต้นมีความสูงประมาณ 1-3.5 เมตร ลำต้นตั้งตรง แตกกิ่งก้านสาขามาก และมีขนสีขาวนวลหรือสีเทาอ่อนนุ่มปกคลุมอยู่ทั่วไป

ใบ ออกสลับกัน มีลักษณะกลมโตรูปไข่ค่อนข้างกลม ปลายแหลมสั้น ฐานใบเว้าเป็นรูปคล้ายหัวใจ เล็กน้อยส่วนขอบใบเป็นหยักรูปฟัน ขนาดของใบกว้างประมาณ 6-11 เซนติเมตรและยาวประมาณ 7-13 เซนติเมตร ใบสีเขียวค่อนข้างหนาและมีขนสีขาวนวลหรือสีเทาขึ้นปกคลุมทั้งสองด้าน และมีก้านใบยาว  8-20 เซนติเมตร

ดอกมีสีส้มหรือสีแสด

ดอก ออกเป็นดอกเดียวจากซอกของก้านใบ ดอกรูประฆังห้อยลง ดอกเป็นสีเหลือง มีลายสีม่วงอมแดงที่โคนกลีบดอก กลีบดอกยาวประมาณ 3.5-6 เซนติเมตร ก้านดอกยาว 3-5 เซนติเมตร มีติ่งช่วงปลายก้าน  กลีบเลี้ยงรูปใบหอก กลีบเลี้ยงติดกัน เมื่อบานออกจะคล้ายจาน และมีรอยแยกฉีก ๆ แบ่งออกเป็นกลีบ 5 กลีบ ลักษณะของกลีบปลายจะแหลมสั้น ๆ มีสีเขียว มีขนนุ่มสีเทาปกคลุมด้านนอกของกลีบดอกทั้งห้า ดอกมีเกสรตัวผู้จำนวนมากติดกันอยู่ที่โคนเป็นหลอดสั้น ๆ หลอดเกสนตัวผู้ยาวประมาณ 2.5–4 เซนติเมตร ก้านชูอับเรณูสั้น ส่วนรังไข่จะอยู่เหนือส่วนอื่นของดอกทั้งหมด ผนังของรังไข่เป็นกลีบเรียงติดกันรอบ ๆ เป็นรูปทรงกลม

ผล มีลักษณะกลมเป็นกลีบ ๆ เรียงติดกัน ลักษณะคล้ายฟันเฟืองข้าว โดยมีกลีบประมาณ 8-10 กลีบ มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2-3 เซนติเมตร ภายนอกของผลจะมีขนสั้น ๆ ขึ้นปกคลุมอยู่ 

เมล็ด เมีลักษณะคล้ายรูปไต มีขนสั้น ๆ 

สภาพนิเวศวิทยา: พบขึ้นเป็นวัชพืช ขึ้นตามที่โล่งเขาหินปูนและป่าดิบเขา ที่ระดับความสูง 1300–2200 เมตร

ถิ่นกำเนิด: ทางใต้ของจีนไปจนถึงภาคเหนือของไทย

การกระจายพันธุ์: จีนทางใต้ - กลาง จีนตะวันออกเฉียงใต้ ไทย

การปลูกและการขยายพันธุ์: ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด

สรรพคุณ:

-ตำรายาไทย

*ต้น รสขม สรรพคุณ บำรุงโลหิตและขับลม

*ใบ รสขมติดร้อนเล็กน้อย สรรพคุณ บ่มหนองฝีให้แตกเร็ว

*ดอก รสขม สรรพคุณ ฟอกลำไส้ให้สะอาด บ่มหนองให้เกิดเร็ว

*ราก รสขม สรรพคุณ แก้ลม แก้ดี บำรุงธาตุ แก้มุตกิด แก้ไอ แก้ไข้ผอมเหลือง บำรุงกำลัง

-ในฟิลิปปินส์มีการใช้ใบต้มเอาน้ำนำมาใช้สวนล้างช่องคลอด

-ในอินเดียจะใช้ยาชงจากรากเป็นยาแก้อาการขัดเบาเป็นเลือด และยังระบุด้วยว่ารากและเปลือกนั้นมีฤทธิ์ขับปัสสาวะได้ และยังใช้ดอกและใบ นำมาพอกรักษาฝีและแผลเรื้อรังต่าง ๆ ส่วนฟิลิปปินส์ใช้ใบนำมาต้มเอาน้ำใช้ชะล้างรักษาบาดแผลและแผลเรื้อรังชนิดต่าง ๆ

องค์ประกอบทางเคมี: 

-ทั้งต้น มีสาร Amino acids, Flavonoid glycoside, Phenols, และน้ำตาล (จำพวก Flavonoid glycoside มี Cyanidin-3-rutinoside, Gossypin, Gossypitrin) 

-ใบ มีสาร Organic acid, Mucilage, Tannins, Traces of asparagin และมีเถ้าที่ประกอบไปด้วย Alkaline sulphates, Calcium carbonate, Chlorides และ Magnesium phosphate

-ราก มีสาร Asparagin

-เมล็ด มีไขมันอยู่ประมาณ 5% โดยจะมี Oleic acid 41.3%, Linoleic acid 26.67%, Linolenic acid 6.8%, Palmitic acid 5.08%, Stearic acid 11.17% และ Non-saponified matter ประมาณ 1.77% (ซึ่งเป็นพวก Sitosterol) 

-กากเมล็ด จะประกอบไปด้วย Raffinose (C18 H32 O16)

การศึกษาทางเภสัชวิทยา:

-ฤทธิ์ต้านเบาหวาน จากการศึกษาฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา พบว่า สารสกัดจากทั้งต้นที่สกัดด้วย บิวทานอลมีฤทธิ์ต้านเบาหวาน โดยการจับกับ PPAR-Gamma และสามารถกระตุ้น 3T3-L1 ซึ่งเป็นกลไกในการลดระดับน้ำตาลในเลือดโดยการกระตุ้น promoter ของ GLUT-1 ส่วนสารสกัดจากทั้งต้นมีฤทธิ์ยับยั้งการดูดซึมกลูโคสและช่วยกระตุ้นการหลั่งอินซูลิน โดยสารสกัดด้วยน้ำ ขนาด 0.5 และ 1 กรัมต่อกิโลกรัม สามารถลดระดับน้ำตาลในพลาสมาในหนูเบาหวานระดับปานกลางได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ส่วนในหนูปกติ และหนูเบาหวานระดับรุนแรง พบว่าสามารถลดระดับน้ำตาลในพลาสมาได้เล็กน้อย สารสกัดนี้ยังสามารถกระตุ้นการหลั่งอินซูลินได้อย่างมีนัยสำคัญ เมื่อทดสอบการหลั่งอินซูลินจากเบต้าเซลล์ของตับอ่อนของหนูถีบจักร และในเซลล์มะเร็งชนิด INS-1E และสารสกัดเมทานอลจากใบมีฤทธิ์ต้านเบาหวานในหนูปกติและหนูเบาหวานพบว่าสารสกัดขนาด 500 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมสามารถลดน้ำตาลในเลือดในหนูปกติได้ในนาทีที่ 60 และ 120 ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนสกัดเอทานอลจากใบ สามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดของหนูได้ในชั่วโมงที่ 4 ถึงชั่วโมงที่ 8 และสารสกัดด้วยน้ำสามารถลดระดับน้ำตาลในเลือดของหนูได้ในชั่วโมงที่ 4 และชั่วโมงที่ 6

-ฤทธิ์ปกป้องตับ สารสกัดด้วยน้ำจากใบมีฤทธิ์ปกป้องตับ ในหนูขาวที่เหนี่ยวนำให้เกิดพิษต่อตับ พบว่า สารสกัดขนาด 100 และ 200 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม สามารถป้องกันพิษต่อตับได้โดยค่าการทำงานของตับมีค่าใกล้เคียงกับยา Silymarin อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01)

-ฤทธิ์ยับยั้งการเกิดลมชัก มีผลรายงานการวิจัยที่ระบุว่า สารสกัดน้ำและแอลกกอฮอล์จากส่วนใบของครอบฟันสีมีฤทธิ์ยับยั้งการเกิดลมชักได้

การศึกษาทางพิษวิทยา:

มีการทดสอบความเป็นพิษในสัตว์ทดลอง โดยป้อนสารสกัดด้วยน้ำจากส่วนซองใบของครอบฟันสีให้หนูขาวกิน พบว่าขนาดที่ทำให้หนูขาวตาย 50% มีขนาดมากกว่า 4 กรัม/กก. นอกจากนี้ยังมีการทดสอบ โดยการกรอกสารสกัดด้วยแอลกอฮอล์ 50% จากทั้งต้นครอบฟันสี ขนาด 10 กรัม/กก. หรือฉีดสารสกัดเข้าใต้ผิวหนังขนาด 10 กรัม/กก. ในหนูถีบจักร ไม่พบความเป็นพิษ

การใช้ประโยชน์:

-เปลือกต้นมีเส้นใยที่เหนียวและแข็งแรง สามารถนำมาใช้ทำเชือกได้ดี โดยทำใช้กันเอง ไม่มีการทำเป็นการค้า



ข้อมูลในระบบนี้ จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ ประกอบการเรียนการสอน | copyright © thai-herbs.thdata.co

สร้างบทความของคุณ โดยวิธีการง่ายๆ



แชร์ข้อมูล




ข้อมูลอื่นๆที่เกี่ยวข้อง